Route Redoute

Torens met een boodschap
Hoe laat je een linie van torens die Nederland hielp te overleven in het verleden herleven als een linie die Nederland helpt te overleven in de toekomst?

Roemruchte historie; betekenis in tijdsperspectief

Centraal in de workshop staat de linie van wachttorens en forten die prins Maurits van Oranje met de oorlog tegen Spanje (1568-1648) liet bouwen om de vrijheid van ons land te verdedigen. De wachttorens stonden langs de grote rivieren: IJssel, Neder-Rijn en Waal. Hoofdpunt van die linie was de Rijntakkensplitsing. Dit lag toen verder naar het oosten, bij Schenkenschans. Deze naam herinnert nog aan een geducht Nederlands fort. Je mag dit zien als de voorloper van Fort Pannerden. Die wachttorens waren een onmisbaar onderdeel van de rivierenverdediging. Zo gauw de Spanjaarden aan de andere kant van de rivier opdoken, sloegen de soldaten die de torens bewaakten alarm. Dat gebeurde overdag met rooksignalen, ’s nachts met vuursignalen. In tijd van Spaanse dreiging werden ook de klokken geluid om de dorpelingen op te roepen. Soms werd de vijand ook bij de neus genomen. Zo lieten de bewakers van de torens in Bemmel trompetgeschal opklinken achter de dijk zodat de Spanjaarden gingen denken dat het hele Nederlandse leger in aantocht was.
Schenkenschans en de wachttorens beschermden de strategisch belangrijke Betuwe. Via de Betuwe kon de vijand zonder op waterhindernissen te stuiten oprukken naar het hart van Nederland en zo de oorlog beslissen. De Betuwe was daarom voor de Spanjaarden de sleutel tot de inname van Holland! In de verdediging en in de aanval maakte Maurits op briljante wijze gebruik van de rivieren. Het rivierwater bood extra bescherming tegen aanvallen en gaf de kans om snel soldaten, paarden en kanonnen te vervoeren voor aanvallen op Spaanse vestingen in het oosten en zuiden van het land. Het water was een machtige bondgenoot. Zonder die bondgenoot hadden we nu misschien wel een andere taal gesproken. Dat gegeven geeft ook stof tot nadenken over de rol van het water door de tijd heen, dus ook in het Nederland van nu en dat van de toekomst. Wie of wat zijn de hedendaagse metaforen van de Spanjaarden? En welk nieuw verbond met het water kan ervoor zorgen dat Nederlanders gelukkig kunnen blijven wonen in de grote rivierendelta?


Historische actoren

De historische hoofdactoren zijn: Maurits, kapitein-generaal van het Staatse Leger, en zijn bonte troepenmacht, bestaande uit musketiers, kurassiers, piekeniers, tamboers, vendeliers en bombardiers.
De soldaten droegen allemaal een sjerp. Aan de kleur hiervan konden ze zien of ze te maken hadden met vriend of vijand. De kleur van de sjerp van de Nederlandse soldaten was Oranje. Die van de Spaanse soldaten was rood.